فیزیولوژی ورزشی

فیزیولوژی ورزشی رشته ای علمی است، که به مطالعه چگونگی تغییر ساختار و کنش بدن انسان بر اثر فعالیت های ورزشی می پردازد.

فعالیت ورزشی:

به فعالیتی گفته میشود که با هدف گسترش، حفظ یا ایجاد نوع ویژهای از آمادگی بدنی(جسمانی) انجام میشود.

فعالیت بدنی :

به فعالیتی گفته میشود که جسم با هدفی به جزگسترش آمادگی بدنی ویژه انجام میدهد.

آمادگی بدنی :

در فیزیولوژی ورزشی حالتی ازعملکرد بدنی است، که با توانایی بدن درمقابل استرس ورزش مشخص میشود.

تمرین ورزشی :

تکرارفعالیتهای ورزشی برای گسترش آمادگی بدنی است.

سازگاریهای حاد ( کوتاه مدت ):

آن دسته از پاسخهای ساختاری و عملکردی کوتاه مدت به فعالیتهای ورزشی است، که به بدن کمک میکنند تا فعالیت بدنی وفعالیت ورزشی را تحمل کند.

سازگاریهای حتد ( بلند مدت ) :

به آن دسته از تغییرات ساختاری و عملکردی انسان گفته میشود که بعد از اتمام فعالیتهای ورزشی در کالبد باقی می مانند.


آمادگی بدنی:

آمادگی بدنی حالتی ازکنش بدنی است که با توانایی تحمل فشار ورزشی مشخص میشود.

اجزای آمادگی بدنی :

.. قدرت عضلانی : عبارت است از ظرفیت عضلات برای تولید نیرو به هنگام انقباض.
.. توان عضلانی : عبارت است ازظرفیت عضلات برای تولید نیرو به هنگام انقباض های سریع.
.. استقامت عضلانی : عبارت است ازظرفیت عضلات اسکلتی برای حفظ انقباض های مکرر.
.. استقامت قلبی تنفسی : عبارت است از ظرفیت ریه ها برای تبادل گازها و ظرفیت قلب و عروق برای به گردش درآوردن خون درسرتاسربدن.
.. انعطاف پذیری : عبارت است از توانایی به حداکثر رساندن دامنه ی حرکتی مفصل.
.. ترکیب بدن : به بخشهایی ازبدن گفته میشود که از چربی، موادمعدنی، پروتئین وآب تشکیل شده است. در بیشتر آزمایشگاهها بدن را به دو بخش تودهی بدون چربی (پروتئین، مواد معدنی وآب) وتوده ی چربی تقسیم میکنند.
.. چابکی : عبارت است از توانایی تغییرسریع مسیرحرکت.

کنترل محیط داخلی :

از دوران کودکی فرا گرفته ایم که 37 درجه ساتیگراد یک دمای طبیعی برای بدن است، و ارقام بالاتر یا پایین تر از آن غیر طبیعی است .چگونه بدن قادر است که دمای بدن را در یک دامنه کم ثابت نگهدارد ؟
در فیزیولوژی ورزشی میخوانیم که علاوه بر این ، چگونه است که وقتی بدن به هنگام ورزش گرمای زیادی تولید می کند، ما با مشکل گرمازدگی مواجه نمی شویم ؟ چه عاملی دمهای بدن را بخوبی در حد طبیعی حفظ می کند؟!

کنترل محیط داخلی:

کلودو براند فیزیولوژیست فرانسوی، در یک صد سال پیش مشاهده ، کرد که محیط داخلی بدن علیرغم تغییرشرایط محیط خارج به طور قابل توجهی ثابت باقی می ماند.
در واقع حفظ محیط داخلی بدن در یک حالت نسبتا پایدار، با وجود تاثیر عوامل مختلف مانند ورزش، گرما، سرما یا روزه یک امر تصادفی نیست بلکه سیستم های کنترل پیچیده ای دراین امر دخالت دارند.

هومئوستاز( تعادل فیزیولوژیک ) : بنا بر اظهار والتر کانون ( 1932 ) یعنی ابقاء پایا یا بدون تغییرمحیط داخلی. واژه حالت پایدارنیزاغلب به وسیله فیزیولوژیستهای ورزشی به جای هومئوستاز به کار می رود که مبین شرایط فیزیولوژی ثابت است.
اگرچه واژههای هومئوستاز و حالت پایدار به جای یکدیگر به کار می روند، ولی در اصل هومئوستاز به شرایطی اطلاق میشود که محیط داخلی بدن درحالت معمولی و تحت هیچ فشاری نیست.

بر عکس یک “حالت پایدار” لزوما به این معنی نیست که محی داخلی کاملا در ساح معمولی است، بلکه وضعیتی است که طی آن کنشهای خاصی از بدن در سطحی جدید به حالت ثبات دینامیکی رسیده اند.
به عبارت دیگر، در حالت پایدار میان نیاز ناشی از فشارهایی که بربدن اعمال میشود، و پاسخی که بدن به آن نیازمی دهد یک تعادل نسبی برقراراست. وضعیت دمای بدن به هنگام ورزش مثال بسیارمناسیی برای مشخص کردن تفاوت میان این دو واژه است.
تقریبا تمامی سیستمها دراندام های مختلف بدن به حفظ و بقای شرایط هومئوستاز کمک می کنند.برای مثال ریه ها (سیستم تهویه) و قلب (سیستم گردش خود) در جایگزینی اکسیژن مصرف شده، و دفع انیدرید کربنیک تولید شده با یکدیگرهمکاری دارند.

یک سیستم کنترل زیستی را میتوان به مثابه یک رشته اجزاء به هم پیوسته تلقی کرد که در حفظ و بقای پارمترهای فیزیکی و شیمیایی بدن نقش دارند.
اجزاء عمده یک سیستم کنترل زیستی شامل : 1 – گیرنده ، 2 – مرکز کنترلی هماهنگ کننده و 3 – عمل کننده است.
عاملی که سیستم کنترل را فعال می سازد، یک محرك یا برانگیزنده مانند یک ردیاب تغییر شرایط محیای مثل دمای بدن، فشار خون و غیره است.یک محرك سبب برانگیخته شدن یک گیرنده (جزئی که قادر به تشخیص تغییر عامل مورد نظر است) میشود. که مشابه یک جعبه “مرکزبر آمیختن” شود.این گیرنده پیامی را به کنترل عمل میکند ارسال میدارد.
برگشت شرایط محیط داخلی به حد طبیعی سبب میشود، تا ازقدرت وشدت محرك اولیه که آغازگر فعالیت سیستم کنترل زیستی بود کاسته شود. یک چنین فرایندی بازخورد منفی نامیده میشود.

بازخورد منفی:

غالب سیستمهای کنترل شرایط داخلی بدن نقش ” بازخورد منفی ” را برعهده دارند. یک نمونه بارز از بازخورد منفی تنظیم تراکم انیدرید کربنیک مایع برون سلولی است.
در شرایطی که تراکم انیدرید کربنیک از حد طبیعی باتتر برود گیرنده ای را تحریک میکند.این گیرنده اطلاعاتی را برای مرکز کنترل کننده تنفسی (مرکزبرآمیختن) ارسال میدارد تا برشدت تنفس افزوده شود.
عضلات تنفسی در این فرایند به عنوان کننده یا موثر عمل می کنند. افزایش تنفس ازتراکم انیدرید کربنیک درمایع برون سلولی میکاهد و آنرا به حد طبیعی برمیگرداند، وحالت هومئوستاز را دوباره برقرارمی سازد.این نوع بازخورد به این دلیل منفی نامیده می شود که پاسخ سیستم کنترل به محرك یک پاسخ منفی (مخالف) است.

فیزیولوژی ورزشی
در کوهستان